Οι χρήστες του internet, ώρες ώρες θυμίζουν πίθηκο που του έδωσες πιρούνι για να φάει, κι αυτός το χρησιμοποιεί για να ξύσει τον κώλο του. Είναι απογοητευτικό να βλέπεις ένα τόσο δυνατό εργαλείο όπως το internet, να χρησιμοποιείτε με τόσο λάθος τρόπο. Θα μπορούσαμε εδώ και χρόνια να χρησιμοποιούμε το e-mail σε ένα τεράστιο ποσοστό της επικοινωνίας μας, αλλά οι περισσότεροι προτιμούν να πληρώνουν τηλεφωνικές εταιρείες. Αντί για επικοινωνία, το χρησιμοποιούν για να στέλνουν slideshows στις επαφές τους, και να προωθούν τα ηλίθια spam που έχουν κατακλύσει το διαδίκτυο. Θα μπορούσαμε εδώ και χρόνια να επικοινωνούμε μέσω skype, αλλά και πάλι οι περισσότεροι προτιμούν το επι πληρωμή τηλέφωνο. Άλλοι έχουν στα χέρια τους μια δυνατή υπηρεσία micro blogging όπως το twitter, και τη χρησιμοποιούν για να δημοσιεύουν τι έφαγαν, τι ώρα βγήκαν έξω, αν πέτυχαν τα γεμιστά, και κάθε είδους άσχετη και ασήμαντη προσωπική πληροφορία. Έχουμε υπηρεσίες όπως το PayPal, και το e-Banking, και οι ουρές στις δημόσιες υπηρεσίες παραμένουν ατελείωτες, αφού οι περισσότεροι προτιμούν να πάνε να στηθούν μισή ώρα στη δημόσια υπηρεσία πρωί-πρωί, παρά να κάτσουν 5 λεπτά στον υπολογιστή και να πληρώσουν όλους τους λογαριασμούς τους. Έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε έρευνα στην παγκόσμια αγορά πριν αγοράσουμε ένα προϊόν, και να κάνουμε την αγορά μέσω internet στη μισή τιμή, όμως οι περισσότεροι συνεχίζουν να χρυσοπληρώνουν τα ελληνικά καταστήματα. Έχουμε πρόσβαση σε έναν τεράστιο πλούτο πληροφοριών και γνώσεων, και τα σχολεία παραμένουν απαρχαιωμένα, χωρίς ουσιαστική αξιοποίηση της τεχνολογίας.

Αλλά όλα αυτά δεν είναι θέμα ηλιθιότητας. Απλώς η σχέση της Ελλάδας με την τεχνολογία δεν είναι και η καλύτερη, ούτε και η πληροφόρηση, ούτε και η παιδεία. Λογικό λοιπόν ένα τραγικό ποσοστό για τα σημερινά δεδομένα να μην ξέρει να αξιοποιεί τις δυνατότητες του internet. Αυτό όμως που είναι καθαρή ηλιθιότητα, είναι το παράλογο φαινόμενο των κοινωνικών δικτύων, και ιδιαίτερα του facebook. Επίσης είναι ένα δυνατό εργαλείο, που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει (και το κάνει εν μέρει) πολλούς σκοπούς, όπως ενημέρωση, δικτύωση, επικοινωνία και διαφήμιση. Το μεγαλύτερο ποσοστό των χρηστών όμως, προτιμά να γεμίζει το προφίλ του με δεκάδες ή και εκατοντάδες φωτογραφίες με κάθε τι αδιάφορο στους υπόλοιπους, να κάνει test του τύπου «Με ποιόν διάσημο μοιάζεις?», «Πόσο άγριος είσαι στο sex?» και κάθε είδους βλακεία, να μπαίνει σε group όπως «15 λόγοι που γουστάρω να ζω στην Ελλαδάρα», και φυσικά να στέλνει στις επαφές του εικονικά αρκουδάκια, λουλούδια, ποτά, τσιγάρα, φαγητά, χάπια, προφυλακτικά, όπλα, παπούτσια, και άλλα πολλά.

Πλέον το πόσο δημοφιλής και κοινωνικός είναι ένας πιτσιρικάς, μετριέται με το πόσους φίλους έχει στο facebook, ασχέτως αν δεν ανταλλάζει κουβέντα με κανέναν στην πραγματική ζωή. Έχει φτάσει σε τέτοιο βαθμό σημαντικότητας το να έχεις πολλούς φίλους στο facebook, που πολλοί είναι αυτοί που είναι διατεθιμένοι να πληρώσουν και να αγοράσουν φίλους. Για την ακρίβεια, έχουν κάνει την εμφάνισή τους διάφορες υπηρεσίες, οπου μπορείς να αγοράσεις διαδικτυακούς φίλους. Οι τιμές κυμαίνονται απο 150 εως και 1.500 ευρώ, και η εταιρεία σου προσφέρει 1.000 με 10.000 «φίλους» για να τους προσθέσεις στο facebook, και το φαινόμενο αυτό έχει παρουσιαστεί και σε άλλες υπηρεσίες όπως το twitter και το myspace. Σίγουρα είναι παράλογο να πληρώσει κανείς 15.000 ευρώ για αποκτήσει επαφές στο facebook, όσες κι αν είναι αυτές. Θα μπορούσε όμως να δικαιολογηθεί εν μέρη σε διαφημιστικούς σκοπούς, οπου κάποιος θέλει μέσω του facebook να προωθήσει το προϊόν, την υπηρεσία του ή κάποια ιστοσελίδα, και να δώσει ένα ποσό για να αποκτήσει επαφές και κατ’επέκταση να γίνει πιο δημοφιλές σιγά σιγά το προφίλ του. Αυτό όμως που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί σε καμία περίπτωση (και εδώ είναι που πρόκειται για πραγματιή ηλιθιότητα), είναι οι χρήστες που πληρώνουν για να αγοράσουν μάρκες για το poker, και έπιπλα για το pet society! Για όσους δεν τα ξέρουν, είναι δύο παιχνιδάκια που μπορείς να παίξεις στο facebook. Δεν έχουν σχέση με λεφτά, ούτε κερδίζεις κάτι. Το πρώτο είναι απλώς ένα poker. Το δεύτερο, είναι ένα παιχνιδάκι flash, οπου έχεις ένα ζωάκι. Κάνεις διάφορα ανούσια, όπως το να το χτενίζεις, να το ταίζεις, να τρέχεις σε αγώνες, να πηγαίνεις επισκέψεις σε άλλα ζωάκια, και κερδίζεις πόντους με τους οποίους αγοράζεις ρούχα για το ζωάκι, έπιπλα και τέτοια. Υπάρχουν λοιπόν πολλές σελίδες στο internet, όπου θα βρείτε να αγοράσετε τέτοια ρούχα και έπιπλα πληρώνοντας με κανονικά χρήματα. Το κέρδος? Τίποτα. Βάζεις καινούρια ρούχα στο ζωάκι σου στο facebook. Πέρα απο ηλιθιότητα, εγώ δεν μπορώ να το δω απο άλλη οπτική γωνία.

Είναι κρίμα να μην κάνουμε σωστή χρήση του internet, αφού θα μπορούσε να καλυτερέψει τόσο πολύ την ζωή μας. Αλλά υπάρχει και το άλλο άκρο. Η λανθασμένη χρήση του internet, που πολλές φορές έχει καταστροφικές συνέπειες. Αντικοινωνικότητα, ψυχικές διαταραχές, εθισμός, ακόμα και θάνατος. Φυσικά το μεγαλύτερο μέρος των περιπτώσεων εθισμού, καθώς και οι λίγες περιπτώσεις θανάτων που έχουν καταγραφεί, προκαλούνται απο τα online rpg games. Εδώ και λίγα χρόνια έχουν ανοίξει κλινικές αποτοξίνωσης για χρήστες αυτών των παιχνιδιών, και τα περιστατικά είναι πολλά. Πολλά παιδιά κλείνουν συνεχόμενα 24ωρα παίζοντας, χωρίς φαγητό και ύπνο. Σε κάποιες περιπτώσεις, παιδιά έχασαν τη ζωή τους απο ασιτία, μετά απο πολλές συνεχόμενες μέρες παιχνιδιού. Η ίδια αιτία θανάτου που θερίζει τις φτωχές και τριτοκοσμικές χώρες, βρίσκει πλέον θύματα και σε σύγχρονες κοινωνίες, σε σπίτια με υπολογιστές και πρόσβαση στο internet. Πώς όμως είναι σε θέση οι γονείς να προστατέψουν τα παιδιά τους απο λανθασμένη χρήση του internet, όταν οι ίδιοι δεν έχουν επαφή με τους υπολογιστές? Είναι άλλος ένας σημαντικός λόγος να εξοικειωθούν και οι γονείς με την τεχνολογία. Όχι μόνο για να διευκολύνουν τη δικιά τους ζωή, αλλα και για να είναι σε θέση να προστατέψουν τα παιδιά τους.

Εγώ απογοητεύομαι όταν βλέπω την αποβλάκωση να αντικαθιστά την δημιουργηκότητα. Έχουμε την τύχη να ζούμε σε μια εποχή που το internet αναπτύσσεται, και μορφοποιείται. Ο τρόπος που θα το χρησιμοποιήσουμε, θα καθορίσει και τη μορφή που θα πάρει τα επόμενα χρόνια. Ας μη το αφήσουμε να γίνει καθρέφτης της ήδη άσχημης κοινωνίας μας. Ας εκμεταλλευτούμε τη δύναμη που μας προσφέρει, ώστε να την αλλάξουμε. Ας αξιοποιήσουμε όλα αυτά που δεν μπορεί πλέον να μας προσφέρει η κοινωνία: Σφαιρική ενημέρωση, δωρεάν επικοινωνία, μόρφωση. Ελεύθερη διάδοση της γνώσης και της τέχνης. Ελεύθερία έκφρασης.

---

Παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε την εκπομπή «Το κουτί της Πανδώρας», με θέμα το Facebook. Μια πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα εκπομπή, και ένα ρεπορτάζ με ποιότητα, όπως όλες οι δουλειές του Κώστα Βαξεβάνη.

Διαβάστε επίσης:

• H απύθμενη ηλιθιότητα των spam
• Περι φίμωσης των blogs
• Πόσοι ηλίθιοι μπορείτε να μαζευτείτε σε ένα group του Facebook?
• Το περιβάλλον και η δύναμη των blogs
• Από την παραγωγή στα σκουπίδια